?

Nepnieuws en de asociale      media

Op Facebook:

Als je een beetje je best doet, kun je water aansteken met een lucifer. Het staat er, echt waar (maar niet heus) en je ziet het gebeuren want je krijgt er een filmpje bij. En dan is het waar. Het staat namelijk op Facebook.

Nog een voorbeeld.

Er is een kogel gesignaleerd in de Tweede Kamer. Binnen de kortste keren wordt dit bericht 10.000 en meer keer gehertwit. Oh nee, het blijkt toch een VVVogel. In de vervolgtwits: alle vogelaars gaan aan de schandpaal.

Allemaal flauwekul dus.
In de NRC van zaterdag 04-05-2019 en in de Groene Amsterdammer van 02-05-2019 (143-18) worden serieuzere voorbeelden gegeven van totale en giftige onzin.
Marcia Luyten beschrijft in de NRC wat er gebeurde nadat ze – nogal naïef mis­schien – een screenshot postte van een stukje Wikipedia. De trigger voor de daar­opvolgende herrie was de zin “Bijnamen van Mengele: ‘Todesengel‘ en ‘Borialisches Wunderkind‘. Die laatste aanduiding blijkt op 23 maart toegevoegd te zijn, kort na de overwinningstoespraak van Baudet. Het is zeer waarschijnlijk nepinformatie om Baudet in diskrediet te brengen. Waar of onwaar; Mengele was een totale griezel en ‘boreaal’ is een woord dat bij mij inmiddels vervelende associaties oproept. Wat volgde was een lawine aan scheldtwits, hackpogingen op haar account en stille telefoontjes. Luyten trekt vier conclusies; vrij weergegeven:
1. ‘Boreaal’ is een beladen term geworden.
2. Als je deze term gebruikt, loop je grote kans om geïntimideerd te worden.
3. Het lijkt te gaan om een gecoördineerd ‘offensief’.
4. Wat er feitelijk gebeurde, wordt nogal uit zijn verband gerukt.
Ik begrijp uit haar verhaal dat het geschreeuw vooral uit rechtse hoek gekomen is, extreemrechts of alt-right en dat Baudet in bescherming werd genomen. Ze citeert uit ‘Zevende rapportage racisme, antisemitisme en extreemrechts geweld in Neder­land’ (van het Verwey-Jonker Instituut): ‘En extreemrechtse ideeën en opinies krijgen steeds meer toegang tot het maatschappelijke en politieke debat, tot de media en de Tweede Kamer, met name omdat ideeën van FVD “goed aan­sloten bij extreemrechts gedachtengoed”‘. Ze betoogt dat we in dezen, zoals we nog altijd teruggrijpen naar Griekse tragedies en de verhalen over Jezus van Naza­reth, dat we best terug mogen denken aan de aanloop naar de Tweede Wereldoor­log.
In de Groene staat een minder persoonlijk verhaal. Dapné Dupont-Nivet schrijft ‘Trollen tegen Europa; Zolang mensen klikken’ [Ik denk dat ze hier muisklikken bedoelt en niet ‘verklappen’.]. Ze begint met hoe het Pact van Marrakesh (over hoe om te gaan met migrantenstromen) in een verkeerd daglicht is gesteld. ‘Het [pact] is juridisch niet bindend en verplicht landen niet hun nationale wetten aan te passen of een bepaald aantal vluchtelingen op te nemen. […] Al snel doen allerlei verzonnen interpretaties de ronde. […] ‘Driekwart van de honderd meest bekeken YouTube-filmpjes over het pact zijn afkomstig van rechts-extremisten, rechts-populisten en complotdenkers‘, stelt de Britse denktank Institute for Strategic Dialog in een rapport. Als gevolg van deze desinformatie zullen 29 van de 193 VN-landen het pact niet ondertekenen. Daaronder zijn de VS, Australië, Bulgarije, Zwitserland, Polen en Hongarije. Rusland, Libië en Brazilië twijfelen nog.
Er kan onderscheid gemaakt worden tussen misinformatie (dom maar zonder doel) en desinformatie (met een commercieel of politiek doel). [Zo bezien zijn onze STER-commercials stevig nepnieuws. En er zijn ook de hele vele scheldpar­tijen tot en met bedreigingen.]
Vragen in het artikel: wat te ondernemen tegen dit gedoe? En wie zou iets moeten doen?
Als een landelijke overheid iets aankaart, riekt dat al snel naar een verborgen agenda, naar censuur. De EU ging onderuit met EUvsDisinfo toen o.a. De Gelderlander op de zwarte lijst werd gezet. Ze mogen zich nu alleen richten op desinformatie van buiten de EU, door Rusland bijvoorbeeld. Maar trollen zitten overal, ook in de Amsterdamse grachtengordel. De campagne van Den Haag om het klootjesvolk een beetje mediawijs te maken, komt nogal halfzacht over.
Van YouTube (Google), Facebook, Snapchat en Twitter, de commerciëlen, hoef je weinig te verwachten. Ze doen wel wat maar verdienen toch het meest met de klikken op relnieuws. Facebook kelderde met 119 miljard dollar toen drie miljoen Europeanen hun account stopten na het Cambridge Analytica-schandaal. Maar als je het aan hen overlaat … Het lijkt op privatisering van de censuur.
‘Normale’ media kunnen proberen om de onzin niet te volgen in hun haast om als eerste iets bekend te maken. Eerst even navragen. Maar dat kost tijd en geld. En het risico bestaat dat een eventuele correctie van nepnieuws de aandacht voor troep alleen maar vergroot.

Tot zover de artikelen. Een kleine, eigen maar wel verbazingwekkende, ervaring met Facebook beschreef ik eerder. “Toevallig werd ik deelgenoot van een ‘kwestie’. De ene partij plaatste een merkwaardig berichtje op Facebook en kreeg daarop veel heftige instemming: partij twee werd uitgemaakt voor ‘criminelen’ en ‘psycho­paten’ terwijl deze reageerders werkelijk van niks wisten. Ik heb per privébericht gevraagd of ze hun ‘mening’ konden bijstellen, of ze even wilden dimmen. Een enkeling heeft dat gedaan ; ).” Ik vraag me nog altijd af hoe de eerste schrijver hierop terugkijkt. Dat zijn halfware verhaaltje deze idiote reacties meekreeg.

Maar waarom zou je je druk maken over dit fenomeen? Laat de ‘dombo’ gewoon geloven wat hij wil. Het gevaar zit volgens kenners in de ondermijning van de samenleving, in destabilisering, in de ondergraving ervan. Dat klinkt in ieder geval sombermakend.
De eerste keer dat Baudet aan de deur rammelde was bij het Oekraïne-referen­dum. Samen met gekkie Jan Dijkgraaf lukte het om het Nederlandse volk, mis­schien terecht, ‘teugen’ te laten stemmen. Ik vraag me af hoeveel landgenoten er iets van hebben begrepen hebben, waar het EU-Oekraïneverdrag over ging, wat erin stond. Heb je zelf een goede schoolopleiding gehad met geschiedenisles, staatsinrichting, CMV en meer en dan weet je het nòg niet. Ik ben, totaal tegen mijn principe in, maar niet gaan stemmen. Persoonlijk heb ik verder geen last van gekregen van het verdrag, met of zonder ‘inlegvel’.
Vergelijkbaar, maar zonder referendum, ging het bij het TTIP-verdrag. Ik snapte niet echt waar het over ging, las van alles maar dacht in dit geval: ‘beter van niet’. Het had iets te maken met een rare juridische afhandeling van conflicten tussen nationale wetgeving (‘dinges’ zijn bij ons verboden) vs. de commerciële belangen (maar wij verdienen ons geld juist met ‘dinges’) van grote bedrijven. En dan moest een duistere geschillencommissie uitkomst brengen.
Over Brexit wordt gezegd dat veel, heel veel Engelsen een beetje voor de gek zijn gehouden. Alsof het VK beter verder zou kunnen zoals ooit, toen er nog een Britisch Empire bestond. We zullen zien.
De overwinning van Trump zou misschien wel (bij-)gestuurd kunnen zijn met hulpjes uit Rusland. De rariteit ten top: Rusland-hater-nummer-een wordt in het zadel geholpen door zijn (?) vijand!
Werd de overwinning van Baudet (bij-)gestuurd met …? In ieder geval – zover durf ik zelf wel te gaan – zegt Baudet gekke dingen. Lees mijn blogs hierover (met een woordelijke analyse).
Ik heb nu dus twee kleinkinderen. Enkele dagdelen per week gaan ze naar een gastouder. Wat nou als daar ook kinderen van anti-enters komen? De anti’s geloven echt, beweren dat het vast staat dat kinderen autistisch worden van de BMR-vaccinatie (bof-mazelen-rode hond).
En dan is er het neerschieten van de MH17. Dat het gebeurd is, wordt niet bestre­den, valt niet te ontkennen. Dat zou er ook nog wel bij kunnen. Maar wie zit erachter? De meningen verschillen. Een stukje Groene Amsterdammer van 13-05-2019:

De Russische internettrollen die opereren vanuit het Internet Research Agency mengden zich op de volgende manier in het MH17-debat:

  • In de eerste twee dagen na het neerstorten van MH17 heeft het IRA tenminste 65.000 tweets uitgestuurd die het debat over de ramp probeerden te beïnvloeden. Dit gebeurde in een tijdsbestek van minder dan 24 uur.
  • De overgrote meerderheid van deze tweets is Russisch.
  • De drie hashtags #КиевСбилБоинг (‘Kiev heeft Boeing neergeschoten’), #ПровокацияКиева (‘KievProvocatie’) en #КиевСкажиПравду (‘Kiev spreek de waarheid’) zijn op 18 en 19 juli 2014 respectievelijk 22.011, 22.270 en 21.924 keer gebruikt. Een klein aantal tweets is dubbel geteld omdat een aantal hashtags tegelijkertijd zijn gebruikt.
  • De hashtags zijn na 19 juli nooit meer gebruikt door het IRA. Na die tijd schreven de trollen ook over MH17 maar nooit meer met dezelfde intensiteit.
  • Het door Russische trollen meest gedeelde LiveJournal-blog is een artikel dat in lijn met het Twitter-gedrag een false-flag-operatie van Oekraïne suggereert.
  • 18 juli 2014, de dag na de ramp, is op basis van deze dataset met 57.464 verstuurde tweets de drukste dag ooit voor het IRA.

Twitteractiviteit van Russische trollen van januari 2013 tot en met juni 2018. Er werd het meest getwitterd na het neerstorten van vlucht MH17. Meer dan tijdens de Amerikaanse presidentsverkie­zingen.

Het eerste voorbeeld van flauwekulnieuws met grote gevolgen dat ik ken is War of the worlds, een hoorspel naar een boek van H.G. Wells door Orson Welles in 1939. Daarin wordt de aarde aangevallen door foute ET’s. Ruim een miljoen mensen raakte redelijk in paniek maar ook dat aantal is weer in twijfel getrokken. In recente jaren is de complottheorie ontstaan dat het hoorspel in werkelijkheid een experiment van “psychologische oorlogsvoering” was.
De landing op de maan zou een toneelstukje kunnen zijn geweest.
De aanslag op het WTC. … Opgetuigd door duistere overheidsinstanties die de oorlog tegen islamisme een tandje wilden opvoeren.

Het komt op mij allemaal een beetje dom over maar in West-Europese landen gebruikt meer dan de helft van de mensen de asociale media als dagelijkse nieuws­bron. Ik heb de reguliere media en Wikipedia ook leren wantrouwen. Ik ben al vele malen op het verkeerde been gezet. Zelfs de NRC, de NOS, Argos, Media­logica en Zembla zakken soms door het ijs. Maar ik vermoed dat ze hun best doen om aan fair play te doen.
Ik gebruik Facebook eigenlijk alleen voor het verzamelen van plaatjes, vooral van Amsterdam in vroeger jaren. Het zal me op mijn rug roesten dat ene Dinges lekker heeft gegeten in restaurant Zus-en-zo of ergens ligt te bakken aan een strandje.
Twitter kan nuttig zijn voor snelle berichtgeving. Ik heb begrepen dat bijvoorbeeld de Arabische Lente in Egypte (2011) er baat bij heeft gehad. Heel triest hoe het daarmee afgelopen is. Voor de rest is Twitter vooral een instrument voor rare types zoals Trump, Baudet en Wilders. Wat kan een zinnig mens met 280 tekens?

Waarin, in welke categorie het SP-campagnefilmpje over Hans Brusselmans thuis­hoort, weet ik niet meteen. Ik vond het in ieder geval dom en viezig. Iemand zei: “Kiezers zijn heus niet dom. Ze snappen echt wel wat dit filmpje bedoelt.” Ik hoop maar dat hij gelijk heeft. Zelf vermoed ik dat dit spotje vooral poep-en-pies-kiezers zal trekken en die hoef ik niet zo. Nul (0) zetels in het Europese Parlement is/voelt zuur. Zo ook het aftreden van Ron Meijer. Ik vond hem best een aardige en zinnige man. Weer een mooi mens dat tussen de raderen van de Nederlandse politiek kwam.

Plaats een reactie