?

Apathie, …

Apathie, ontkenning of onvermogen

In de loop van tien jaar website schreef ik nogal wat stukjes met een sombere en/of kwade ondertoon. Voorbij kwamen het basisonderwijs, ICT-trainingen, diver­se politici en politieke partijen, reclames (commer­cials), media in het algemeen, mediamensen in het bijzonder (o.a. ene Annet van Trigt die uitzendingen van klas­sieke muziek verpestte) en meer. Het was vooral schoppen tegen professionals en autoriteiten. Leuke verhalen waren er ook: over dans en ballet, over boeken en films, mijn woonplek­ken, de buurtauto en het Freinetonderwijs.
Maar er zijn vele anderen, de niet-professionals: kennissen, familie, soortement collega’s, medeleden van een club. Af en toe, niet al te vaak maar vaak genoeg, liet ik iets los over mijn zorgen en ergernissen. Soms maakte ik hen attent op een mopperblogje. Dat gaf gesprekken, reacties … En van de gedachtewisseling die dan volgde, werd ik opnieuw niet blij.
Van onderwijs aan kindertjes (mijn specialiteit, mijn deskundig­heid) snapten ze eigenlijk weinig maar ze hadden wel een opvatting klaar. De essentie van mijn boodschap – het vernielen van het eigen, het natuurlijke leer­vermogen van kinderen door het traditioneel schoolse systeem – werd en wordt meestal niet opgepikt. Het leverde stee­vast het domme (excusez le mot) gezeur dat ik eerder uitgebreid beschreef: ‘leren ze dan nog wel iets’ en ‘maken ze er geen puinhoop van’?
Bij politieke en klimaat- of milieuzaken ben ik minder zeker van mijn zaak. Maar wie van mijn tegensprekers is dat wel? Wie is dus een beetje klimatoloog of milieudeskundige? Ik ken ze niet. Mijn kennissen zijn, voor zover ik weet, leraren en docenten, theologen en domi­nees en wat los spul. Ook vrijwilligers in van alles en nog wat en (t)huis­mensen. Maar geen economen en geen klimatolo­gen.
Ik leef in een bubbel van heb-ik-jou-daar, bijna in een ‘sociaal isolement’. Door telefonisch vrijwilli­gers­werk hoor ik ook het een en ander van mensen die ‘in de schuldsanering zitten’ of die ‘bij de voedsel­bank lopen’.

Dingen die ik te horen kreeg naar aanleiding van mijn politieke en klimaatzorgen, ook van de theologen en leraren:
1. Het maakt allemaal niks uit als je wat doet; als klein mensje, als individu.
2. En Nederland doet er ook niks toe in de grote wereld.
3. Ik weet ook niet wat ik moet geloven; wat waar is of niet.
4. Politici doen toch maar wat ze willen.
5. Zo gaat het nou eenmaal in de grote-mensen wereld.
6. Die mensen waar jij op afgeeft, gaven gewoon hun mening.
7. Je kunt maar beter pakken wat je pakken kan dan je poot stijfhouden.
en
8. In de filosofie en ook in de politiek bestaat er geen definitief verschil tussen ‘waar en onwaar’, tussen ‘goed en kwaad’.
In het SP-gebouw staat een stukje gedicht van Karel Glastra van Loon op een muur:

blijf niet mokkend aan de kant staan
stel een daad en toon je moed
laat je woede hand in hand gaan
met het goede dat je doet

En schrijver Hermans liet een personage zoiets zeggen als: “In het gunstigste geval sterft de mensheid uit aan een besef van overbodigheid.” Dat is andere koek.

Het is niet meer dan netjes om zelf even voor de spiegel te gaan staan. Ik kan echt niet bogen op grootse daden want die waren er niet. Ik ontving nog geen lintje. Er waren gelukkig ook geen fatale brokken. Wel ongelukjes en domme gedragingen maar verder had ik vooral vaak en veel geluk. De meeste clubs gingen over de kop zodra ik me erbij aansloot: de padvinderij, de Nederland­se Freinetbeweging, de dierenbus in Harderwijk. Ik kwam net te laat, ik was uit de tijd of zo. Laat de SP maar uitkijken ;-).
Addertje onder het gras: een vorm van eigenwijsheid en recalcitrantie, dwarsigheid zo je wilt, is me niet vreemd. Overige ongewenste adders: vooruit, voor de draad ermee. Ik rook en drink per dag veel alcohol. En ik luister en kijk naar de NPO. Gewoon stom om te doen maar moeilijk om mee te stoppen. Bedtijd lukt steeds vaker vòòr 24:00. (Ik geloof dat ik in een blog nog niet eerder zo open en eerlijk ben geweest over mezelf.)
Links versus rechts … Het schijnt uit de tijd te zijn om er zo over te denken, over politieke kwesties, over machthebbers en machtelozen, over rijken en armen. Ben ik rechtserig of eerder links gericht? Het zal me een zorg zijn. Toch: ik geloof erin dat ‘samen’ uiteindelijk, op de lange duur, beter werkt dan ‘elkaar bevechten’. In mijn schoolklassen mocht iedere leerling graag excelleren maar niet ten koste van anderen. Ik denk dat verschillen er mogen zijn maar tot op zekere hoogte. En ik denk dat ‘den mensch’ geneigd is tot het kwade maar dat hij ook veel goeds vermag.
In die zin ben ik best wel een gelovige; misschien te goedgelovig. Tsja, als je kijkt naar kinderen, je eigen kinderen en nu ook naar ‘eigen’ kleinkinderen; wat moet je anders? Mijn ‘eigen’ kleinkinderen zien als haai of toekomstig hufter, als profit­eur; het kost me veel moeite. En ik hoop dat ze in een redelijke wereld en maat­schappij verder kunnen. S.v.p. zonder gasmasker en niet door een woestijn naar hun schooltje.

Wat me stoort, zijn dus die slappe excuustruzen zoals hierboven.
1. Tuurlijk. Het maakt niet veel uit dat ik aan (negen) zonnepanelen ben gaan doen. Ik ga er de wereld niet mee redden. En de wereld gaat ook niet beter als mijn vrienden en familie eens wat minder gaan vliegen. Telegraafschrijver Wouter de Winther verweet de klimaatstakende scholieren te denken dat ze de wereld gingen redden door niet met de trein maar met een bus naar Den Haag te reizen. Wie is er nou een beetje dom?
Laten we even extrapoleren … Niemand gaat niks doen of we gaan met z’n allen wel iets doen. Volgens mij zit er toch verschil in het resultaat van deze uitersten. Kiezen maar.
2. Tuurlijk. Nederland is klein … of groot. Het is maar wat je wilt zien. In vierkante kilometers staan we op de 134ste plaats van 237 landen maar ‘we’ zijn in de wereld wel de vijftiende economie in BBP per inwoner (maar dat kan worden betwijfeld).
Alle gekheid op een stokje: al betekende de Nederlandse economie minder dan die van Trinidad en Tobago (dat is ook een land), dan nog vind ik het beschamend dat Nederland in Europa bijna op de laatste plaats staat als het gaat om het gebruik van hernieuwbare energie.
3. Tuurlijk. Ik weet ook niet wat ‘waar‘ is. Ik ben geen wetenschapper in welke ‘schap’ dan ook. Ik weet echt zeker dat ik nu, op dit moment, achter mijn laptop zit; dat ik typ. Ik denk dat mijn liefje beneden in de huiskamer zit maar dat al weet ik niet geheel zeker. En de hele rest aan ‘zekerheden’ is gebaseerd op aannames en geleende kennis van anderen die er vaak ook een slag naar zullen slaan. Ik laat me op sleeptouw nemen en hobbel achter sommigen wel aan en achter anderen niet. Ik geloof eerder in beweringen van de huidige paus dan in die van Sinterklaas. Toch eerder Rob Jette van D’66 dan Klaas Dijkhof van de VVD. Eerder Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren dan Lillian Marijnissen van de SP (sorry maar zo is het wel). Baudet is voor mij totaal ongeloofwaardig gezien alle eerdere flauwekul van die man (lees eventueel mijn verhalen over hem). Trump, de baas van de VS, denkt dat zijn pa uit Duitsland kwam.
4. Tuurlijk. Veel politici zijn gewoon irritante ratten (opnieuw excuses …). Maar de politici die ik als medemens ken en kende; lokale GroenLinks-ers en lokale en landelijk SP-ers; vielen eigenlijk wel mee. Ze liepen en lopen zich de benen uit hun lijf, vergaderen vele uren en denken diep na over heikele kwesties. Je kunt nou eenmaal niet iedereen de hoofdprijs gunnen. En ze zijn met handen en voeten gebonden aan het schuiven en schikken in de grote politiek. De SP-mensen zitten door de solidariteitsregeling (afdracht) in ieder geval niet op het pluche voor het grote geld.
Als iemand dus dit vierde argument in de strijd gooit, moet hij of zij toch komen met concrete voorbeelden. In dat geval komen de VVD en de PVV er niet best af als ik berichten in de media mag geloven. Maar ook GL en de SP zijn vast niet van smetten vrij.
5. Tuurlijk. Zo gaat het nou eenmaal in de grote-mensen-wereld. Zoals reclame voor ‘roken’ en tabak. Wacht even … Die stoere cowboy van Stuivesant zie ik toch nergens meer. Zou die zo logische, zo gewone reclame voor dat verslavende vergif ‘tabak’ tegenwoordig soms verboden zijn geworden?
Dat iets ‘nou eenmaal zo is’ lijkt wel, klinkt als een goddelijk gegeven. Worden die tegensprekers ineens religieus? Hoezo theologen en dominees? In veel gevallen gaat het om gewoon, platte menselijke keuzen en vaak om winstbejag.
Zoals reclame voor tabak verboden is geraakt, zo kunnen we ook stupide commer­cials uitbannen, voor automobielen die door Venetië vliegen en zo’n krijswijf van de NRV die nog even naar de laatste orang-oetans wil. En misschien kunnen we iets gaan doen om de grote en kleine wereld minder uit te wonen, misschien kunnen we iets gaan doen aan de geestelijke gezondheid van het Nederlandse volkje.
6. Tuurlijk. Die mensen waar ik op afgaf, lieten van zich horen, ze gaven gewoon een mening. Een mening is toch ergens op gebaseerd, liefst op feiten die worden aangedragen door wetenschappers. Probleempje hierbij is dat ook geleerden het vaak niet met elkaar eens zijn. In de verhitte discussie over het klimaat vindt 97% dat er iets goed misgaat. En van de drie overige procenten wordt gezegd dat het redelijke charlatans zijn. Wie zal het zeggen? Baudet kletst in ieder geval echt totale flauwekul. Lees eventueel mijn blogjes over hem en geef antwoord op de vragen die ik daar stel. Het hoeft natuurlijk niet maar zing dan een toontje lager a.u.b.
Toevallig werd ik deelgenoot van een ‘kwestie’. De ene partij plaatste een merk­waardig berichtje op Facebook en kreeg daarop veel heftige instemming: partij twee (waar ik dus bij hoorde) werd uitgemaakt voor ‘criminelen’ en ‘psychopaten’ terwijl deze reageerders werkelijk van niks wisten. Ik heb ze gevraagd of ze hun ‘mening’ konden bijstellen, of ze even wilden dimmen. Een enkeling heeft dat gedaan ;-).
7. De PvdA geeft hier het (goede) voorbeeld. Die pakte regeringsverantwoordelijk­heid en al zo’n dertig jaar wordt het er voor gewone werkenden niet beter op, eerder een beetje slechter. Het is wel jammer dat sterker verzet tegen onprettige ontwikkelingen blijkbaar niet lukt.
8. Tuurlijk: In de filosofie en in de politiek bestaat er geen definitief verschil tussen goed en kwaad. Een beetje filosofie sluipt er bij iedereen wel in, religie hou je achter de voordeur en in je eigen heilige gebedshuisje maar politiek … Politiek komt naar je toe, zoals Radio Veronica ooit riep, of was het de AVRO. Een filosoof heeft leuk en kan lang praten; een politicus moet uiteindelijk iets besluiten, alle uitstelrapporten ten spijt.

Ik weet zo even niet waar dit, het volgende, thuishoort in de bovenstaande opsom­ming, Maar ik kreeg als verwijt of terechtwijzing:

  • Wees nou eindelijk eens pragmatisch. Nederland moet toch bestuurd worden?
  • Doe niet zo dogmatisch. Het redelijke midden heeft de boel uiteindelijk toch al dertig jaar verkloot. Daar kunnen best nog tien jaren bij, niewaar?
  • Je moet niet zo doordrammen. Geef anderen een beetje ruimte.
  • Maak eens minder haast met maatregelen. Wacht liever tot het te laat is.
  • De ‘arbeider in ketelpak’ bestaat niet meer. We zitten vooral achter een bu­reautje met beeldscherm.
  • Links heeft die arbeider totaal in de steek gelaten. En daarom stemmen we dus Baudet.

In het AD, een blad waar ik het niet meteen zou verwachten, stond een artikel met achttien vragen en antwoorden over het milieu. M.i. is het lezenswaardig.

Een groot punt, misschien het grootste, is wel dat een mens van vlees en bloed echt heel moeilijk in beweging is te brengen, tot andere gewoonten kàn komen. Ik ook.

2 Responses to “Apathie, …”

  1. ruud Says:

    Er overvalt mij een vervelend gevoel van onbehagen; ik ben het zowaar in grote trekken met je eens over wat je hierboven stelt. Als je op deze voet verder gaat dan ga ik de pittige discussies die we samen hadden nog missen. Is de vraag: “ben je nu mild aan ‘t worden” prikkelend genoeg om je weer eens ‘ouderwetsch’ uit je vel te laten springen voldoende? Of moet daar toch weer zwaarder geschut voor worden ingezet?
    Twee kleine dingen dien je te veranderen in dit blog: de stoere cowboy rookte Malboro en ging daar aan dood en ‘Stuyvesant’ schrijf je zo.
    Ik kijk uit naar een kop koffie.

  2. FransHarderwijk Says:

    Dag Ruud,
    Leuk dat je mijn gepruttel leest en erop reageert. Zonder geslijm: dank daarvoor.
    En omdat je me niet meteen neersabelt, durf ik mijn stukje ook aan te gaan bevelen bij mijn familie. Die zijn meestal niet blij met mijn schrijfsels maar als jij het er in grote trekken mee eens kunt zijn … Dan zit er misschien toch iets in.
    Ik spring zelden uit mijn vel, zelfs niet bij de rare rellerij rond de DA. Maar ik denk niet, echt niet, dat ik milder ben geworden.
    Dus de koffie staat klaar (om naar elkaar te gooien) en de fouten zal ik niet verbeteren zodat jouw verbeteringen stand houden.
    Mvg, Frans

Plaats een reactie