?

De ‘beweging’

Dit is verhaal zestien in een serie blogjes over de Weerenschool en Freinet. Het overzicht staat in De Weerenschool en Freinet I.

Met de kennis van nu: die Freinetbeweging van rond 1975 was een uitermate en buiten­ge­meen bijzonder gebeuren.

Om te beginnen: er waren toentertijd zelfs twee Freinetclubs; de zogenaamde Delftse en de Amsterdamse.
Van de Delftse groep weet ik eigenlijk niks. En de redenen voor dit schisma staan me ook niet meer helder voor de geest. Wim Verspuij (Delft) en Goof Don­kersloot (Amsterdam) waren het in ieder geval op een paar punten helemaal niet met elkaar eens. Het ging daarbij niet alléén om leerstellingen. Maar ik denk nog te weten dat er in Delft echt alleen onderwij­zers toe konden treden. Bij de Am­ster­damse tak zaten ook studenten en docenten van p.a.’s (pabo’s) en univer­si­teiten, medewerkers van begeleidingsdiensten en dergelijke.
Gelukkig is het ijs lichtjes gebroken. Ik correspondeerde bijvoorbeeld met een klas van Jan-Paul die van Amsterdam naar Delft was gegaan. Zodoende was hij lid van beide clubs. Ik was dus van de Amsterdamse school ;-). En daar is, bij mijn weten, weinig van over maar ik kan het mis hebben. In België daarentegen, lijkt het beter te lopen.

Het ging er in Amsterdam redelijk informeel aan toe. Via-via, van horen zeggen of als gevolg van een vorm van publiciteit meldde men zich aan. Van ballotage was geen sprake. Daarom is het ook moeilijk om precies te zeggen hoeveel mensen zich ‘Freinetter’ vonden of voel­den. Hadden we 100 abonnees op ‘De Contactbrief’ (zie het volgende blogje) of 200? Maar als er daarvan 75 personen echt actief waren, dan was het veel. Met dertig onderwij­zers, verspreid over vijftien scholen had je het wel gehad. Sommigen daar weer van beperk­ten zich tot werken met de vrije tekst, zoals dat heette.
De Weerenschool was bijzonder in die zin dat iedereen aan alles meedeed. Ik heb het nooit aan mijnheer Freinet zelf kunnen vragen maar mijns insziens zit ‘het’ in een combinatie van de ‘technieken’ en de ‘sfeer’ en de ‘organisatie’. 

Ik probeer me te herinneren waaraan je deel kon nemen.
WerkOnderwijsFreinetFreinetbewegingNl05Naar behoefte en daadkracht waren er werkgroepen rond een thema. Was er niet een groepje dat muziekinstrumen­ten maakte en eentje waar over de inrichting van de klas werd gesproken (de werk­hoeken)? Wie kan helpen om hier een completer beeld te schetsen?
Volgens mij waren de groepen die geba­seerd waren op leerjaren het actiefst. Daarin kwamen veel dagelijkse dingen uit de klas aan de orde. “De aanpak van …” en neem dan een onderwerp: rekenen, tekenen, zingen, schrijven, spelling, felici­ta­ties, klachten en voorstellen. Het was vooral de bedoeling om van elkaar te leren, om elkaar te helpen, te inspireren.
WerkOnderwijsFreinetFreinetbewegingNl04Maandelijks bij elkaar komen, was al heel wat. Want, al zaten de meesten in en rond Amsterdam; er kwamen ook mensen uit de stad Groningen e.o., Assen, Almelo, Malden en Heiloo.
De woensdagmiddag lag erg voor de hand maar avonden en zater- en zondagen werden niet geschuwd. Ik had een lichte voorkeur voor de zondagmiddag.
De kinderen deden aan drukwerk. De volwassenen wisten er ook raad mee. Zoals gezegd maandelijks ‘De Contact­brief’ maar er waren 1000 en 1 meer klussen: werkkaarten, boekjes met gepro­gram­meerde (stapsgewijze) instructie, alle soorten en maten theoretische verhandelingen enz. Dat moest geschreven, geredigeerd, gedrukt, gebonden en verspreid.

WerkOnderwijsFreinetFreinetbewegingNl06

WerkOnderwijsFreinetFreinetbewegingNl01

WerkOnderwijsFreinetFreinetbewegingNl03

Het kan nu raar klinken, het zal verbazing wekken maar enkele keren waren er, in de kleine vakanties, meerdaagse bijeenkomsten. In je vakantie aan het werk! Maar ik vond het leuk, de dagen in Uithuizermeden waren zelfs prima.
Als ultieme bezigheden deed ik mee aan een schoolstage in de Elzas en ik ging mee naar een werkweek (echt zeven dagen?) in Bretagne of Normandië. Mijn belabberde beheersing van het Frans speelde mij hier parten maar bijzonder was het zeker.
In de Elzas logeerde ik, als ik het me goed herinner, in Abreshviller, op 100 km ten zuidwes­ten van Metz en met 1300 inwoners. Het ging om een tweeklassig schooltje in het buiten­gebied. ‘Le maître’ woonde boven de school.

Vakantie1975FrankrijkFreinet01Vakantie1975FrankrijkFreinet02

WerkOnderwijsFreinetFreinetbewegingFrankrijk05Naar aanleiding van een uitstapje maakte ik een boekje over de botenlift bij Nitting.
Ik heb nog gezocht naar de plek in Bretagne maar die blijft onvindbaar. Heel misschien was het Brécey. We maakten een uitstapje naar Mont Saint Michel. Belangrijker: het ging om ‘werken met geluidsapparatuur’. Opnames maken, interviewen, zingen en dan knippen en plakken. Natuurlijk nog niks digitaal.

Vakantie1976FrankrijkFreinet01

 

 

Bij herlezen van dit verhaal moet ik conclu­de­ren dat ik bar weinig weet van de Freinet­bewe­ging, zelfs van de tien jaar dat ik mee deed (1970 – 1980). Dus opnieuw: als er mensen zijn die … Over het vroege gebeuren tot en met nu. Ik kan me bijvoorbeeld voorstellen dat er over het gebruik van digitale hulpmid­de­len heel wat gesteggeld is. 
Zoekend op internet stuit ik op:

Naar het volgende stukje: De Contactbrief.

Plaats een reactie