?

Straw Dogs

Die fantastische films van vroeger kunnen toch zó tegenvallen. Ze blijken geda­teerd, de effecten en gadgets komen gênant over, de spanning is weg, het ver­haal doet er niet meer toe. Zo’n weerzien lijkt wel wat op een reünie: wat je had met die mensen is helemaal weg.

In de zeventiger jaren zag ik Straw Dogs van Sam Peckinpah met Dustin Hoffman en Susan George als David en Amy Sumner. De film is gebaseerd op ‘The Siege of Trencher’s Farm’ van Gordon Williams.
In tegenstelling tot alle program­meurs van filmhuizen en tv-bazen ben ik die film nooit vergeten. Altijd als ik een filmladder of televisiegidsje door­snuffelde, keek ik of Straw Dogs erbij stond. Je wist maar nooit.
Kort geleden, na ruim 35 jaar, kreeg ik de dvd van zoon Michal. Het moment van de waar­heid: zou het verhaal nog staan?

Wat het aantal doden betreft, heeft Straw Dogs wel iets van een Griekse tragedie of een Shakespeare. Behalve de zes belagers van het huis van David en Amy, wordt de major overhoop geschoten, een ‘ongelukje’. Een wuft tienermeisje valt ten prooi aan de dorpsgek, verstandelijk beperkt en met pedofiele neigingen. De gehangen kat van Amy en David is een klein (maar psychologisch heftig) vooraf­je. En terwijl David in de maling wordt genomen met een nep fazantenjacht, ver­krachten twee dorpelingen Amy.
Wie andere films van Peckinpah kent, kan zich wel voorstellen hoe een en ander in beeld gebracht wordt. Voorbeeldje: het ex-vriendje van Amy komt om met z’n hoofd in een stropers­klem.
Ik ben niet zo op schieten. Het geweld in een James Bond is dan misschien vooral vermake­lijk; het gedoe in de meeste vechtfilms hoef ik niet. Wat Straw Dogs, en het geweld daarin, zo bijzonder maakt is de natuurlijke, acceptabele, navolgbare ontwikkeling van het verhaal, van het drama. Ook hierin is de film een tragedie: het lot komt stapje voor stapje, onaf­wend­baar naderbij. Iedereen draagt een steentje bij en stom toeval maakt het compleet. Het verhaal, kort:
De stoot van het dorp keert na jaren terug, getrouwd met een Amerikaan, wis­kun­di­ge en nogal een watje. Hij is nauwelijks partij in de plagerijen en treite­rei­tjes door de locals. Tussen Amy en David botert het ook niet helemaal en ze gooit olie op het smeulende vuur met uitdagend gedrag. Haar ex-vriendje grijpt zijn kans. De lont gaat in het kruitvat als David de pedofiel mee naar huis neemt, nadat hij hem heeft aangereden. De vader van het meisje, dorpspotentaat, komt met vijf kornui­ten verhaal halen. Hierna volgt een half uur durende strijd waarin David de een na de ander op lugubere wijze uitschakelt.

FilmStrawDogs01 FilmStrawDogs10 FilmStrawDogs17
FilmStrawDogs36 FilmStrawDogs51 FilmStrawDogs52
FilmStrawDogs71 FilmStrawDogs74 FilmStrawDogs82

Voor mij is de film nog helemaal de moeite van het bekijken waard. In Straw Dogs geen losse, weggemoffelde eindjes, alle spelers doen het perfect, alles klopt en niks is overbodig.
Het verhaal maakt op mij zo’n diepe indruk omdat het de vraag oproept, laat ik het maar simpel stellen: in hoeverre lijkt ieder mens, lijk ìk op die David? Niet dat ik ook maar een seconde fantaseer in zijn voetsporen te kunnen treden; hij is stuk­ken slimmer dan ik. Maar tot welke mate van geweld zou ik in staat zijn als daartoe uitgedaagd?
De verkrachtingsscène zet me, als man, helemaal aan het denken. Waarom doen ‘mannen’ dat, hoe kunnen ze? Het is gewoon te gek om het je af te vragen, maar zou ik … ooit …? ‘Gewoon’ geweld, daar wil ik nog over nadenken maar dit … Dat is geen ‘liefde’ maar ‘pure haat bedrijven’, zo verschrikkelijk, zo vernederend. [In het najaar van 2017 ontploft er ineens een bommetje, barst een puist open: #MeToo en #IkOok. Veel vrouwen en ook een paar mannen melden ongewenste intimitei­ten: rotopmerkingen, betasten van billen en borsten op de dansvloer, in de kroeg, op het werk en in het OV. (Heb ik even al mijn ‘kansen’ laten schieten …) Erger: het ritselt van de aanrandingen en verkrachtingen in de film- en toneelwereld, in de politiek, sport, kerk en het onderwijs. Dat dat gebeurde was wel (deels) bekend maar nu is er ineens grote opwinding.]
In de film zitten hier nog een paar dubbele bodems. Amy laat haar ex-vriendje Charlie binnen in de gedachte dat ze de situatie wel aan kan. In een mum van tijd overmeestert Charlie haar. Maar bij Amy slaat de walging om in tederheid; hij was tenslotte haar jeugdliefde en misschien ook meer man(s) dan David. Weer slaan de emoties om als een jachtpartner ook zijn ‘beurt’ opeist. Charlie, god-betere-het, houdt Amy in bedwang.
En waar, op welke manier, door welke handeling zou deze noodlottige opeen­vol­ging van gebeurtenissen doorbroken kunnen worden? Draagt iemand in het bij­zonder, in hoge mate en meer dan anderen, schuld?

Straw Dogs … ga kijken!

Een betere samenvatting van het verhaal staat op IMDB.com.
YouTube heeft de trailer.
En de complete film staat hier. Vast illegaal en zonder vertaling.
Kopen kan o.a. via Bol.com.
Een uitgebreid interview (00:45) is de moeite waard. De vrouwonvriendelijke scène blijkt nog erger dan in de final cut. Straw Dogs is dan ook verboden geweest. Maar een duidelijk antwoord op mijn vraag hoe mannen … zit er niet in.
Peckinpah komt groots en ook nogal geschonden over het voetlicht.

Af en toe staan stills uit de film op de voorpagina van mijn website.

7 Juli 2016. Zomaar ineens geeft mijn gesnuffel in de VPRO-gids een treffer: RTL7 zendt Straw Dogs uit! Edoch niet het maaksel van Peckinpah maar de remake van Rod Lurie uit 2011 met James Marsden en Kate Bosworth in de hoofdrol. De aan­kondiging in de gids opent met ‘Overbodige remake …’. Dat vond ik achteraf bezien een groots eufemisme. Alles in dit, vast goedbedoelde maak­sel, valt in het niet bij Packinpah’s film. Ik kon kijken vanaf ongeveer de helft; vanaf dat de ‘baas’ zijn dochter mist en onraad vermoedt.
Ik zal niet zeggen dat de acteurs er een potje van maken maar ze leggen het stuk voor stuk af tegen hun evenknie in het origineel. Het verhaal speelt niet op het Engelse platteland maar ergens deep south in de VS. Dat zou hebben kunnen werken maar doet het echt niet. In plaats van het beklemmende sfeertje van het dorpsfeest draven American footballbenen voorbij. Terwijl Packinpah werkt met lange sequenties en een chronologische vertellijn, heeft Lurie de cutter veel werk gegeven: allemaal flitsjes van een halve seconde of korter en flash backs. De recensie in de gids eindigt met een complimentje, namelijk dat de special effects beter zijn. Daar ben ik het ook al niet mee eens.
Een en hetzelfde verhaal; twee nogal verschillende afgeleide films.

In 2018 kreeg ik een stiekeme link naar de Peckinpah-film op YouTube, na 04:30 onzin (en aan het eind nog veel meer): https://www.youtube.com/watch?v=G5-qlmNs6GQ&feature=youtu.be.

Plaats een reactie