?

Dans II

In december 2007 schreef ik het blogje Dans over ballet in het algemeen en over een paar choreografieën in het bijzonder. Het was toen mijn dozijnste ver­haal. Behalve Bella Figura van Jiří Kylián en Strangers van Jennifer Muller was het vier keer Hans van Manen wat de klok sloeg: Squares, Live, Septet Extra en Bits and Pieces.
Heer Hans staat nog altijd aan de top maar ik heb sinds 2007 en ook in een verder verleden nog fraaie dingen gezien, gehoord en beleefd. De algemene tendens in hedendaags balletland staat me niet helemaal aan. In de mode is ‘spastisch en schokkerig’ bewegen. Dat kan, mag best, maar vaak zegt het me echt niks. Net zo niks als dertig pirouettes in het romantisch-klassieke spitzen­ballet.
Hier even aandacht voor twintig prachtige dansjes met een korte aantekening, een herinnering en waar mogelijk een filmpje.

danscantoostinato01 danscantoostinato03 danscantoostinato04

Canto Ostinato van Lucinda Childs (Introdans, 2015)
Mevrouw Childs is de absolute meesteres van de minimal dance. Voorlopig is dit haar meest recente choreografie. Op de halluci­nante muziek van Simeon ten Holt doen de dansers niks anders dan waarvoor ze zijn aangenomen: dansen. Het ballet duurt maar dertien minuten, het muziekstuk makkelijk een uur (of veel langer). Hier een halve minuut.

dansdance01 165610_Childs_LKH_ dansdance11

Dance van Lucinda Childs (Judson Dance Theatre, 1979)
Dansen en nog eens dansen in een werkelijk fascinerend decor. De muziek is van Philip Glass en Sol LeWitt maakte de decorfilm die ‘over’ de dansers geprojec­teerd wordt. Deze choreografie schijnt een hell of a job te zijn. De Introdansers brengen het er uitstekend vanaf. Een gesprekje met Childs en Glass en wat beelden. En voor de volhouder, doorzetter, liefhebber, fanatiekeling: Dance in bijna één uur.

dansconcertogrosso02 dansconcertogrosso01 dansconcertogrosso03

Concerto Grosso van Charles Czarny (NDT, 1971).
Een geestig luchtige verbeelding van diverse sporten op heerlijke muziek van Händel. Ik ‘deed sporten’ (probeerde het) zelf ook wel een beetje op de dancing­dans­vloer. Op vakantie in Ierland zag ik dit ballet nogmaals door The Irish Ballet Company (Ballet Compantás na h’Éireann). Jammer genoeg geen filmpje van te vinden.

danswalkingmad01 danswalkingmad03 danswalkingmad06

Walking Mad van Johan Inger (NDT, 2001)
Het programmaboekje biedt een ballet op de Bolero van Maurice Ravel (dat ik ooit vele keren beluisterde) en de dansers hebben puntmutsen op … Jesses, dat betekent niks goeds! Achteraf gezien moest ik mijn (voor-)oordeel hele­maal bijstellen. Hier het hele stuk (maar zonder puntmutsen).

Introdans, premiere Arnhem 19 september 2015 danslacathedraleengloutie02 danslacathedraleengloutie04

La Cathédrale engloutie (de verzonken kathedraal) van Jiří Kylián (NDT, 1975)
Met dit derde ballet voor het NDT introduceert Kylián, nog als gastchoreograaf, zijn romantische stijl. De muziek van Claude Debussy is ernaar. (De eerste twee stukken van Kylián voor het NDT waren Viewers (waarschijnlijk niet gezien) en Stoolgame (mooi, met een verbijsterende balanceertruc.) Een flitsje van twintig seconden.

danspsalmensymphonie04 danspsalmensymphonie05 Nasjonaloperaen _Den Norske Opera & Ballett

Psalmen Symfonie van Jiří Kylián (NDT, 1978)
De muziek van Stravinsky is heftig. Het toneelbeeld met tapijten en kerkstoelen is warm. Na weer een avondje met de Psalmen Symfonie in de Stadsschouwburg werd dochter Hanna geboren! Deze registratie is niet mooi, sorry.

danssinfonietta02 danssinfonietta05 danssinfonietta11

Sinfonietta van Jiří Kylián (NDT, 1978)
S.v.p. niet hollen en springen op het toneel. Maar hier is het echt wèl passend; de muziek van Leoš Janáček vraagt erom. Verderop in het ballet komt de roman­tiek bovendrijven. Het decor is weer eens betoverend maar net deze keer niet van Joop Stokvis. Het spetterende begin

danssymphonieind04 danssymphonieind05 danssymphonieind13

Symfonie in D van Jiří Kylián (NDT, 1978)
Humor (maar niks plat) van Jiří Kylián. Een tegenhanger van Van Manens Septet Extra. De muziek: Symfonie no 101 is van Joseph Haydn. Twee deeltjes: Jacht en wat andere malligheid.

danslalalahumanstepsamjad03 danslalalahumanstepsamjad05 danslalalahumanstepsamjad07

Amjad (Hindoestaanse mannennaam: ‘Pracht’) van LaLaLaHumanSteps (2007)
Volgens mij zie ik voor het eerst een man op spitzen dansen. De razendsnelle, schokkerige bewegingen maken deze keer wel indruk op me. Een andere kijkert vindt het maar niks. Helemaal jammer dat ik Amélia gemist heb. Goedmakertje is de verwijzing op Links-Filmpjes-Dans. Hier anderhalve minuut Amjad.

dansspeakforyourself05 dansspeakforyourself06 dansspeakforyourself07

Speak for Yourself van Leon en Lightfoot (NDT, 1999)
Het duurt even dat het tot me doordringt maar het gaat soort van regenen op het toneel. Ondanks de gladheid blijven de dansers op de been. Behalve deze regen, kan ik me er verder niet veel van herinneren. De muziek is van Steve Reich en J.S. Bach. In dit clipje moet je naar 5:33 en mvr. Leon praat er soms doorheen.

dansgrossefuge14 dansgrossefuge10 dansgrossefuge11

Grosse Fuge van Hans van Manen (NDT, 1971)
Die grosse Fuge (opus 133) is een dwarsig strijkkwartet van Ludwig von Beethoven. De vier mannen dansen in een zwarte rok. De vier vrouwen, die lang stilstaan als bevroren prinsesjes, komen plotseling in beweging. Hier het trage slot. Alles laag bij de grond; ik word er rustig en vredig van.

dansinthefuture06 dansinthefuture21 dansinthefuture57

In the Future van Hans van Manen (Scapino Ballet, 1986)
Ik zag het pas heel veel later bij Introdans voor de jeugd en vanwege de plaatjes had ik er geen trek in. Echt lelijke kleding in groen-rood voor een gestreept achter­doek. Het bleek prachtig. De betoverende (domme) muziekjes zijn van David Byrne: In the future, Winter en The sound of business. Hier de promo van Introdans.

dansliederohneworte02 dansliederohneworte05 dansliederohneworte06

Lieder Ohne Worte van Hans van Manen (NDT, 1977)
Op enkele delen uit Lieder Ohne Worte van Felix Mendelssohn-Bartholdy gaat Van Manen deze keer op de romantische toer. Hij is van vele markten thuis. Met ex­cuus: met zonder filmpje.

danspolishpieces01 danspolishpieces02 danspolishpieces03

Polish Pieces van Hans van Manen (NDT, 1995)
Ook dit dansje zag ik later in het kinderprogramma van Introdans. Ik vind Concerto for Piano and String orchestra van Henryk Mikolaj Górecki niet echt ‘mooi’ maar wel zeer passend bij de dynamiek, de kleuren en de kleding (of omgekeerd). Zwermen vogels en visscholen kennen ’emergentie’: gezamenlijk weten waar het heen gaat. Dit ballet toont menselijke emergentie. Ziet en geniet van de eerste 45 seconden.

danssarcasmen08 danssarcasmen11 danssarcasmen13

Sarcasmen van Hans van Manen (HNB, 1981)
Van Manen maakt meest abstracte balletten. In Sarcasmen zie je afkeer en min­ach­ting. De ballerina (Rachel Beaujean) grijpt de man (Clint Fara) in zijn kruis. Misschien moet Trump dit ballet gaan zien. Dit is Sarcasmen door aan ander duo.

dansgroosland01 dansgroosland02

Groosland van Maguy Marin (Maguy Marin Company, 1989)
Dikke dansers i.t.t. de graatmagere norm. De uitvoerenden worden gekoeld tussen de coulissen. J.S. Bach komt voorbij met de Brandenburgse Concerten no 2 en 3. Het complete ballet.

dansminusone01 dansminusone04 dansminusone05

Minus One van Ohad Naharin (Bathsheva Dance Company, 1999)
Heet dit ballet wel Minus One of eigenlijk Echad Mi Yodea (Eén met mijn handen), de naam van het paas­lied waarvan één regel keer op keer gezongen wordt? Of was het (ook) een stukje van het veel grotere Kyr of Anaphasa? Er wordt niet al te veel ‘gedanst’. Bekijk de zeven minuten die ik zag.
Een geplande mega-uitvoering van dit stuk bij het 50-jarig bestaan van Israël leid­de tot een nationale (religieus getinte) rel.

danspilobolus01 danspilobolus03 danspilobolus05

Pilobolus Dance Theatre Het was in de Brakke Grond … Holland Festival, 1974. Dit waren tegelijk dansers èn acrobaten. Tegenwoordig doen ze ‘slechts’ in (prach­tige) lichtbeelden. Het volgende clipje zag ik dus niet maar het geeft een idee van hun psycho-paddenstoelenstijl.

dansthesecondperson04   
dansthesecondperson02
dansthesecondperson03

The Second Person van Crystal Pite (NDT, 2007)
Zo stervens emotioneel mooi: een spel tussen de groep en soliste die als pop bestuurd wordt. Tenslotte neemt een stokpop haar rol over. De kleuren zijn sober. Ik zag het slechts eenmalig in Almere of all places en zou heel graag nog eens gaan. De muziek is gebaseerd op Ierse, Schotse en Engelse volks­lied­jes. Het moois begint op 1:15.

dansseesaw01 dansspiegels02 dansstuyf01

Bart en Koert Stuyf
Tot slot iets van een andere orde: niet de grote gesubsidieerde nationale gezel­schappen maar de Amsterdamse undergroud en inmiddels vergane glorie … In het Shaffy Theater en in Carré keek ik naar voorstellingen van Bart en Koert Stuyf: Seesaw, Spiegels en meer.
BEWTH en de Dogtroep hadden hier ook een plekje kunnen krijgen.

Als verjaarscadeau – 65 – kreeg ik van Corrie ‘toestemming’ om vier avondjes ballet te consumeren. Voorwaar een knalpresentje.

2 Responses to “Dans II”

  1. je broer Says:

    Ik ben ook een groot fan van Van Manen. Dat weet je, denk ik. Heb je kunnen kijken naar ‘Pina’? Ik vind het eeuwig zonde, dat ik maar een ballet van haar gezien heb en dat was vond ik niet eens een goed ballet. Ik ken je hekel aan verplaatsen, maar we hadden echt een keer naar Wuppertal moeten gaan! Benieuwd of jij ook enthousiast was geweest. Het is wat meer weg van slechts abstracte dans, als van Manen, maar af en toe heel ontroerend.

  2. De andere broer Says:

    Dag Bert,
    Voor een dansje ga zelfs ik op reis! Ooit speciaal naar Brussel voor iets van spektakelaar Bejart.
    Van Bausch heb ik alleen herinneringen aan Café Müller (natuurlijk) maar misschien zag ik meer. En het was mooi.
    De film van Wenders … Ik denk niet dat ik die in zijn geheel tot me heb genomen. Zeker niet in 3D.

Plaats een reactie