?

Balkende I

Zomer 2008, komkommertijd dus geen nieuwe verhalen.

Hieronder een grote komkommer uit 2004. Heer B. was destijds geblesseerd aan de voet, weet u nog? En de VOC-mentaliteit had hij nog niet ten voorbeeld gesteld aan het volk. Ik had wel een vooruitziende blik: er gaat geen Europees geïnte­greerde afvaardiging naar de spelen in Bejing.

==========
Gaat het wel goed met Balkende? En dan bedoel ik niet zijn voet (beterschap gewenst).

In een interview in de NRC van zaterdag 11 september zegt hij bezig te zijn met leiderschap. Ik zie vooral een omhoog gevallen jongeman die zijn eigen en de Europese voortreffelijkheid probeert te etaleren. Bij beide punten heb ik twijfels.

In het inleidende stukje noemt hij ‘respect’ een Europese kernwaarde. In één zinnetje worden guillotine en gaskamer aangestipt. Is ‘respect’ wel zo kenmer­kend voor de Europese cultuur? Waren Europeanen dan niet de bedenkers van slaven­handel, kolonialisme, nazisme en hard kapitalisme?
Respect is niet dat cultuurgoedje waar wij, Europeanen een prachtige staat van dienst mee hebben opgebouwd. Het is niet een kernwaarde; het gebrek aan res­pect is eerder ons eigen kernprobleem.

‘Toegepast respect’ zou volgens Balkende zijn: ‘leerlingen die “u” zeggen tegen hun leerkracht’. Met excuus als ik nu respectloos uit de hoek kom: wat ver­schrik­kelijk klein en dom!
Ik geef zelf les en de kinderen zeggen “jij, u, juf, pappa”. Dat titeltje heeft weinig te maken met het respect waar ik belang aan hecht. Iemand die in Europa wil praten over waarden zou toch verder moeten kunnen komen dan dit armzalige voorbeeld. Deze man was hoogleraar ‘christelijk sociaal denken’. Niet te geloven.

Balkende wil het eerst niet over zichzelf hebben. Vanzelfsprekend laat hij dat bij de volgende vraag al varen. Hij ‘staat stevig in zijn schoenen’, ‘vaart op zijn eigen kompas’ en ‘laat zich nooit van de wijs brengen’.
Mooi allemaal. Maar als dat niet gepaard gaat met het vermogen tot luisteren en de bereid­heid om fouten toe te geven, ontaardt een dergelijke houding makkelijk in arrogantie en waanwijsheid. In de laatste alinea blijkt Balkende zich dan ook geen raad te weten met de vraag of een minister-president ergens spijt van kan hebben. Hij leert ons weer een lesje, namelijk hoe goed hij de zaken aanpakt en daardoor hoeft hij nooit ergens spijt van te hebben. Amen.

In de alinea erboven, over Irak, dus geen spatje twijfel, schaamte of berouw. ‘We blijven daar om onze zegenrijke missie te voltooien.’ Het doet me zo ont­zet­tend denken aan de oude Hervormde zending.

En waarom besteedt Balkende zoveel woorden aan dat wat ‘typisch Nederlands’ zou zijn? Ook hier klopt iets niet. Als het goed is om Europeaan te worden, dan zul je minder belang moeten hechten aan Oranjeritis. Niet langer ‘ons’ Neder­lands elftal, ‘onze’ medailles en ‘we’ moeten er 25 halen. Er zou een Europese afvaardiging naar Peking kunnen gaan. Dat is pas eenwording.

Het kan geen kwaad om na te denken over solidariteit of naastenliefde, ook in het kader van de EU. Maar dan een tikje minder hovaardig en met wat meer zelfreflectie dan Balkende dat doet.
Verhalen van andere auteurs in dezelfde zaterdagkrant steken qua helderheid met kop en schouders uit boven dat van Balkende. Het kan dus wel.

Opnieuw wens ik Balkende beterschap.
==========

Plaats een reactie