?

De Weerenschool …

Dit is het tweede in een serie verhalen over de Weerenschool en Freinet. Het overzicht staat in De Weerenschool en Freinet I.

Voordat ik begin aan de meer inhoudelijke verhaaltjes, eerst een korte be­schrij­ving van de Weerenschool. Natuurlijk zou Goof Donkersloot dit verhaal eigenlijk moeten schrijven. Hij zou tenminste een begin kunnen maken. En bij­dragen van Mellie en Wim Blom en anderen zouden enorm kunnen helpen, ook in verband met de slui­ting van de school.

WerkOnderwijsFreinetWeerenschool13De Weerenschool stond (hij bestaat dus niet meer) in Amsterdam Noord, Zilverberg 68. Je moest weten dat daar een basisschool was. Het gebouwtje lag aan de voet van De Zilverberg, een mon­stru­euze studentenflat en in een bocht in de verhoogde IJdoornlaan. Vol­gens mij is het nu een sportschool.

Wanneer de school is opgericht weet ik niet; ik denk in 1973. Formeel was het een Christelijke school van het bestuur SOS (Stichting Oecumenische Scholen). Van de ‘O’ was helemaal niks te merken – okay, we vierden Kerst. Verder was het een, wat je kunt noemen, een ‘buurtschool’.

WerkOnderwijsFreinetWeerenschool01Toen ik er kwam werken, in 1978, waren er vier groepen … denk ik. (Een slecht geheugen is ook wat waard.) De 1-2-combinatie werd gedaan door Paul Keuning. Mellie Blom en ik hadden 3-4-5-com­bi­na­ties (in wisselende samen­stel­lingen) en Goof deed de oudste kinderen. Of … was Goof toen al vertrokken en was zijn plaats ingenomen door Wim Blom? Ik denk in het eerste jaar nog niet.
Misschien activeert het toeteren van meer namen van ex-leerkrachten deze en gene om wat bij te dragen. Dus:

  • Goof Donkersloot
  • Zijn vrouw, Miekee Kijne, kwam ons vaak en op vele manieren te hulp
  • Dinie Sorgdrager (zie De school met de drukpers)
  • … Huivenaar
  • Arno Kortekaas
  • Paul Keuning
  • Ans Grotendorst
  • Wim en Mellie Blom
  • Dik Mook
  • Ilja Cup
  • Guido Everts en Marijke Stuyf
  • Loes Goede (?)

Nadat ik verhuisde naar Epe, in 1981, zullen er meer mensen hebben gewerkt. Meer maar niet al te veel want op 01-08-1983 werd de Weerenschool gesloten vanwege een tekort aan leerlingen.

Het is nooit gelukt om door te groeien naar een zesklassige school. We probeer­den het met een kleuterklas en een peuterspeelzaal. Maar zeer waarschijnlijk was de werkwijze, de methodiek toch te vreemd voor de gemiddelde Amster­dam­mer. En het tij zat tegen: meten is weten, toetsen, scoren op cognitieve aspecten. Wat dat betreft is het er in onderwijsland niet beter op geworden.
‘Van buiten’ was aan niks te merken dat er op de Weerenschool ge-Freinet werd. Niet in de naam, geen bord op de muur, geen reclame. Dat was volgens mon­sieur Célestin en volgens Goof een verkeerde insteek: het zou op die manier een elite­school kunnen worden.
Binnen daarentegen was het alles Freinet wat de klok sloeg: geen lesrooster, geen methode­boekjes. Het was Goof gelukt om deze dingen vanaf de start van de school buiten de deur te houden.
WerkOnderwijsFreinetWeerenschool17Tegenover dat ‘geen’ stonden de werkhoeken, dag- en weekplannen, de correspondentie, veel informa­tie­ma­te­­ri­aal in de schoolbib, een schoolmuseum, allerlei werk­kaar­ten, limografen, drukpersen met letterkasten en meer.
Ongelooflijk maar waar: de kinderen dopten hun eigen boontjes, individueel en in/met de groep. Je zou het ‘kinderzelfbestuur’ kunnen noemen. En, zoals ik binnen­kwam als hos­pi­tant van de kweekschool: als je het niet hebt gezien, hebt meegemaakt, dan lijkt het ongeloof­waardig, gelogen en bedrogen maar toch …
Behalve ‘geen’ ook een heleboel ‘niet’. De leerlingen waren niet extra begaafd, ze scoorden niet meer of minder C¿to-punten, ze waren niet braver of stouter dan elders. Ze gingen ook niet slechter of beter toegerust voor het middel­­­baar onderwijs van school. Maar ik hoop echt dat de manier van wer­ken uitein­delijk een beetje verschil maakt voor … het echte leven. Volgens mij is dat nog nooit uit­ge­zocht of beschreven. Ook hier ben ik dus benieuwd naar verhalen van oud-leer­lingen. Dat wordt peentjes zweten :-).

Drie kleine herinneringen:

  • Zoals op de eerste foto te zien, werd de school omringd door struiken. En binnen in de klassen hadden we een soort verlaagd plafond, bestaand uit een lattenwerk. Voor spinnen een ideale plek om te wonen. Na een paring moeten de mannetjes maken dat ze wegkomen. Je laten vallen, is wel het snelst. Een val die eindigde op een tafeltje, op het hoofd of in de nek van een leerling …
  • Een ander ongemak was soms de letterbak. Als die bak eens ommeviel, wie zal dat … We stelden een ploegendienst in: twee aan twee een kwartiertje lettertjes inruimen.
  • Dan werd het tijd om de drukhoek, met alles erop en eraan, te verhuizen. Maar daartoe moest dit … en dat … ook weg. Voor het verslepen van zwaar spul legden de leerlingen de verfhemden op de grond, kastje erop en dan duwen maar.

In ‘Freinetonderwijs en -pedagogiek is volgens mij …’ zal ik een poging doen om mijn trek in Freinet te beschrijven. Nu eerst de miraculeuze vertellingen; ge­beur­tenissen zoals die ik me die herinner.

Naar het volgende stukje: Het sneeuwt maar niet naar buiten.

8 Responses to “De Weerenschool …”

  1. Natascha Tuinhout Says:

    Hallo meester Van Zelm,

    Kent u mij nog? Mijn naam is Natascha Tuinhout.
    Toen ik in klas 4 zat, kwam u bij ons op de Weerenschool lesgeven. U begon daar toen net. Ik heb in klas 4 en 5 les van u gehad. Ik kijk daar met enorm veel plezier op terug.

    Hoe gaat het met u? Wat leuk om u zo toevallig tegen te komen op internet.

    Zonder dat u het wist, heeft u namelijk een enorme invloed op mij gehad. Vooral de boeken die u voorlas, Meester van de zwarte molen van Otto Preussler en de griezelige verhalen die u vertelde tijdens het schoolkamp naar Slot Assumburg staan mij nog levendig voor de geest (de man die niet sterven kon. ‘brrrrr’)

    Inmiddels ben ik 46 en sta ik ook voor de klas (verslavend). Ik geef Nederlands en geschiedenis en nu ben ik degene die graag sterke verhalen vertelt. Zo nu en dan heb ik een brugklas, ik lees dan voor. Meester van de Zwarte molen, gaat er nog altijd in als koek al heeft hij inmiddels wel zware concurrentie van Harry Potter en de Grijze jager gekregen.

    Ik heb nog heel veel herinneringen aan die tijd. Hahaha ik weet zelfs nog uw verjaardagslied. Wij schreven dit met een stagiaire.

    Op een woensdag, in september
    Ja dat is zo’n fijne dag
    Want Fransje is dan jarig,
    Frans die iedereen graag mag.

    26 wordt ons meesie
    dat vindt iedereen zo leuk
    want nu hebben we een feesie
    en in de asbak ligt een peuk!

    Tja, het slot was niet zo heel flitsend. We moesten er een eind aan breien.

    Dankzij Facebook heb ik nog veel contact met oud-klasgenootjes uit die tijd: Monique Hoogstraten, Laura van Rossum, Benny Riphagen, Martine Vasterman, Marijke Lub, Diny Hovius e.d.

    Momenteel is er een popartiest, Blaudzun. Telkens als ik hem zie, met die grote bril en zwarte baard, moet ik denken aan Wim Blom. De gelijkenis is groot!

    Zo ben ik aan het googelen geslagen en kwam ik op dit blog terecht. Zo leuk. Ik ga de link zeker delen met de andere oud-leerlingen en hoop snel van u te horen.

    Met vriendelijke groet, Natascha Tuinhout

    P.S. het bananenboekje was van mij en Annet van Essen 🙂

  2. Frans van Zelm Says:

    Dag mevrouw Tuinhout (en ik heet gewoon Frans a.u.b.),

    Natúúrlijk kan ik je me herinneren! Alleen ‘Het bananenboekje’ al.

    Ik vind het buitengewoon bijzonder om zo’n uitgebreide reactie te krijgen op mijn stukkies.
    Werkelijk helemaal waar: ik was net – nú- bezig met een ‘evaluatie’ op mijn Weeren-blogjes. Met de teleurstellende conclusie dat er nauwelijks ‘sjoege’ werd gegeven.
    Jouw berichtje doet de zaak kantelen.

    Vraag 1: Mag ik je reactie publiceren onder mijn bloggen? Misschien houd je de herinneringen liever ‘onder ons’.
    Vraag 2: Plaats s’il vouz plait een uitdaging (!) aan andere Weerenscholers om eens te reflecteren op wat daar gebeurde!

    Ik vraag me namelijk werkelijk af of wij, onderwijzers, totaal ‘van de pot gerukt / van de wereld’ waren of juist ‘de spijker op de kop onderwijsden’.
    HOE werkte onze (on-)zin uit op de leerling, het slachtoffer? Misschien wel heel erg slecht!

    Inmiddels zie ik meer reacties. Ik kan het even niet bijhouden. Hindert niet maar ‘moeders’ zegt dat ik nú naar bed moet ;-).

    Ter info: nog deze week hielp in een dagje in de huishouding van ‘meester’ Goof Donkersloot.
    Oude ‘liefde’ (nou-nou-nou) roest niet.

    Mvg, Frans

  3. Elvira Says:

    Zo leuk om dingen te lezen over onze oude school en meesters. Probeer altijd uit te leggen op wat voor school ik hebt gezeten en wat mijn cito-scores waren 😉 Blijft lastig !
    Elvira Seur, Amsterdam-Noord

  4. Frans Says:

    Dag Elvira,
    Elvira Seur … Vage herinnering. Je zat toch niet bij mij in de klas?
    De Weerenschool was een bijzonder geval dat inderdaad maar moeilijk uit te leggen is. Meestal wordt ik maar voor de helft geloofd. Vandaar ook deze stukjes.

  5. Claudia Veenstra Says:

    Kijk Elvira Steur, die ken ik weer van naam. Mijn zus Marieke Veenstra en ik hebben van ongeveer 1972-1976 op de Weerenschool gezeten en ik kan mij vooral meester Paul goed herinneren. ‘De meester van de zwarte molen’ heeft bij mij inderdaad ook nog steeds een speciaal plekje in mijn hart. Het wegen van de konijnen, we hebben op een gegeven moment ook een konijn mee naar huis genomen omdat hij ziek werd, Wittewippertje.
    De drukpers, volgens mij plastic hoesjes met reken?taken er in, de gouden ring met een vogel? van meester Paul, allemaal details die weer bovenkomen als ik deze blog lees. Wat ontzettend leuk.
    Kan ik mij nu echt herinneren dat de leraren ook rookten bij ons in de klas? Het is toch niet meer voor te stellen! Haha.
    Zelf ben ik het muziekonderwijs in gegaan en werk nog steeds met veel plezier met kinderen en volwassenen.

  6. Frans Says:

    Dag Claudia,

    Dank voor je leuke reactie.

    De Weerenschool was ‘bijzonder’. Af en toe heb ik nog contact met Goof Donkersloot. Alhoewel ik er het fijne niet van weet, van allerlei onderwijsvernieuwingen (Maurice de Hond, Iederwijs, …); volgens mij halen ze het niet bij Freinet.

    Roken in de klas … Volgens mij alleen in het lerarenkamertje.

  7. Wout Sorgdrager Says:

    De voornaam van juf Sorgdrager was Dinie. Ze overleed in 2014 maar ze heeft altijd met heel veel liefde en betrokkenheid teruggedacht aan haar jaren op de Weerenschool.

  8. Frans van Zelm Says:

    Dag Wout,
    Dank voor de aanvulling. Ik heb hem verwerkt.
    En natuurlijk gecondoleerd.
    Frans

Plaats een reactie